SCENA I

OSOBY

Oliwius - eks-palestrant.
Zofia - jego córka.
Marcjanna - rezydentka, krewna nieboszczki żony Oliwiusa.
Weronika - rezydentka, krewna nieboszczki żony Oliwiusa.
Jan Zaremba - żołnierz, towarzysz lekkiego znaku.
Zagłoba
Cyprian - stary żołnierz, rezydent.
Towarzysze i pocztowi z tatarskiej chorągwi.
SCENA I

Pokój bawialny
Zosia, Cyprian

Cyprian

No, i co tam Zosiu - nie śpisz?

Zosia

Bo nie mogę, ojcze Cyprianie.

Cyprian

A oczki mokre... Ciągle tak przędziesz?

Zosia

A przędę... I razem z tym lnem chciałabym wyprząść żal, który jest we mnie...

Cyprian

Bóg wie, co się znajdzie na końcu nici, choćby łzami polanej.

Zosia

Nic innego, jeno smutek...

Cyprian

Smutek i radość - jako deszcz i pogoda - też w boskim ręku. Gdzie twój ojciec?

Zosia

Noc widna, więc tatuś wzięli ludzi, ości, pochodnie i pojechali do przerębli na jezioro bić szczupaki.

Cyprian

Mógł rekuzować Zarembę, ale powinien był grzecznie to uczynić. Przyciśniemy go za to jutro z proboszczem. A ty mówiłaś z nim dalej?

Zosia

Mówiłam.

Cyprian

I co?

Zosia

Wpadł w gniew okrutny i tupał nade mną, i przekleństwem mi zagroził. Na próżnom przed nim klękała...

Cyprian

Cóż powiedział

Zosia

Że nie chce żołnierza, pijaka, warchoła, powsinogi, co mu kompanów z obozu będzie do domu zapraszał i w rok posag przehula. I to mi kazał sobie zapamiętać, że choćby się na żołnierza zgodził, to mu tu (pokazuje na dłoń) pierwej włosy wyrosną, nim mnie jakiemu Zarembie odda.